Wat is schaduwwerk eigenlijk, en wat doet het? In essentie is het iets wat we allemaal aan zouden mogen gaan, omdat juist daar de schatten verborgen liggen. Schaduwwerk is de donkerte in jezelf aangaan, zonder oordeel. Echt durven kijken naar wat er in je geraakt wordt, zonder het direct te projecteren op de buitenwereld.
Veel mensen zijn geneigd om te vluchten, simpelweg om niet naar zichzelf te hoeven kijken, omdat de diepte ook beangstigend kan zijn. Maar pas wanneer we beide kanten leren omarmen, kunnen we werkelijk heel worden. Je kunt niet alleen je lichte stukken aankijken en de donkerte overslaan. Ook dat donkere deel wil gezien worden, en juist daar mag jouw licht op schijnen. Beide kanten samen creëren de balans die nodig is om jouw systeem weer volledig te omarmen.
Er is natuurlijk veel dualiteit rondom dit onderwerp en iedereen kijkt er weer met andere ogen naar. Maar laten we gewoon de feiten op een rij zetten: we leven nu eenmaal in een dualistische wereld. Het donker kan niet zonder het licht en het licht niet zonder het donker. De eeuwenoude wijsheid van yin en yang vertelt dat verhaal eigenlijk al.
Het wiel is allang uitgevonden, maar het is aan ons om alles wat daarin bestaat ook te belichamen. Niet alleen de zachtheid, maar ook de hardheid. Zonder hardheid weten we immers niet wat zachtheid werkelijk is. Mijn hele leven heb ik veel in hardheid geleefd, maar juist dat heeft mij het bewustzijn gegeven dat ik ook meer zachtheid wil. De paradox is alleen dat ik nooit had geweten dat ik zachtheid nodig had, als ik die hardheid niet had ervaren. Schaduwwerk laat je dus beide kanten zien, en toont dat beide nodig zijn om tot heelheid te komen.
Hoe ga je het aan?
Schaduwwerk is alles aankijken wat je eigenlijk niet wilt aankijken. Jouw donkerte, jouw boosheid, jouw onmacht, jouw verdriet en al die momenten waarop mensen over jouw grenzen zijn gegaan. Dingen die je ooit hebt toegelaten, omdat je toen nog niet wist hoe je jouw grenzen aan moest geven.
Mensen zullen je testen, maar vaak alleen omdat je die les nog niet volledig geleerd hebt. Je kunt anderen de schuld geven van jouw pijn, maar als je niet bereid bent die pijn aan te kijken en te ownen, blijf je vastzitten in de slachtofferrol. En die slachtofferrol houdt je klein, terwijl wij als mens juist gemaakt zijn om groots te zijn. Ook daarin zie je de dualiteit van het leven weer terug.
Het één gaat niet zonder het ander. Het gaat erom alles te belichamen wat en wie je bent, en te ownen wat je hebt meegemaakt. Al die pijn aankijken die ervoor gezorgd heeft dat je jezelf niet zichtbaar durfde te maken. Maar nu is de tijd aangebroken om wél te kijken. Geen vluchtgedrag meer, maar echt zitten met jezelf en alles doorvoelen wat gezien wil worden.
Voel die boosheid maar. Voel het ongemak. Voel het verdriet om al het onrecht dat je ooit is aangedaan. Kijk welke patronen je hierdoor gecreëerd hebt, waardoor je niet volledig in jouw kracht bent gaan staan. En ja, ergens onderweg ben je misschien slachtoffer geworden van wat je hebt meegemaakt. Maar jouw ziel is hier ook gekomen om te ervaren, te leren en te transformeren. Dus wat er ook op jouw pad komt: ga het aan.
Projecteren
In een wereld van dualiteit is ook veel verdeeldheid ontstaan. Deels omdat die verdeeldheid gecreëerd is, en deels omdat wij haar als waarheid hebben aangenomen. Beide kanten hebben daar een aandeel in gehad. Maar wij kunnen dat in onszelf en in de wereld weer in balans brengen door juist die stukken aan te gaan waar we meestal voor willen vluchten.
Dat vluchtgedrag uit zich in allerlei vormen: werken, seks, drank, drugs, roken, eten, shoppen, aandacht zoeken en nog talloze andere manieren om iets buiten onszelf te zoeken. Alles om het maar niet te hoeven voelen. Ook projecteren hoort daarbij: de ander de schuld geven, of jouw onvrede bij iemand anders dumpen.
Terwijl het juist belangrijk is om op het moment dat onvrede, onmacht of boosheid omhoogkomt, eerst bij jezelf te kijken en te voelen wat het je wil vertellen. Soms zijn het zulke diepe stukken dat je daar zelf niet goed bij komt. Dan kan het helpend zijn om een coach in te schakelen of helings- en lichaamswerk aan te gaan, omdat we alles opslaan in ons lijf.
Hoe dieper je durft te gaan, met welke sessie dan ook, hoe meer er naar boven kan komen. En dan is het aan jou of je dat ook werkelijk durft aan te kijken. Daarmee bedoel ik dat je al die onvrede, dat verdriet, die onmacht en die boosheid mag doorvoelen. Wat doet het met je? Wat wil het je laten zien?
Als je verdriet voelt, onderdruk het dan niet en huil. Als je boosheid voelt, schreeuw het uit. Ga schreeuwen of sla op een boksbal met de intentie om los te laten. Laat die energie via een gezonde weg naar buiten. Weet daarbij wel dat alles wat naar de oppervlakte komt, ook meer donkerte kan aanwakkeren die nog gezien wil worden.
Dat beerputje kan open gaan, maar ergens is die beerput ook een schat. Daar zit heling op, en uiteindelijk ook verlichting, als je het maar aangaat. Blijf dus in vertrouwen en blijf alles aankijken wat gezien wil worden. En al moet je jezelf tijdelijk even terugtrekken en voel je je even slachtoffer: ga ook dat stuk dan aan, zonder er nog tien verhalen omheen te bouwen.
Het hoofd
Het hoofd kan ook onze grootste saboteur zijn. Want als je al in je hoofd zit terwijl je iets zou mogen doorvoelen, ben je het vaak al aan het bypassen. Het hoofd begint met vragen als: ja maar, waarom, hoe? En precies daar begint het overanalyseren.
Het gevolg daarvan is dat je rondjes blijft draaien. In veel gevallen neemt het ego het dan over en maakt er een heel eigen verhaal van. Terwijl je juist wegblijft bij jouw gevoel.
Jouw gevoel wil alleen maar gezien en erkend worden, net zoals een klein kind gezien wil worden. Zo wil ook jouw innerlijke kind gezien worden, met alle pijn die daarin opgeslagen ligt. Het hoofd weet vaak al van alles. Het heeft al scenario’s uitgetekend waar je een heel boek over kunt schrijven. Natuurlijk is het fijn om dingen te begrijpen, maar voelen blijft voor veel mensen het moeilijke deel.
Hoe komt dat? Omdat we geprogrammeerd zijn om vooral vanuit het hoofd te functioneren. We leren allemaal ongeveer dezelfde stof op school, waardoor we terechtkomen in een maatschappij met veel kopieergedrag. We raken steeds verder verwijderd van onze eigen authenticiteit, en gaan buiten onszelf zoeken naar wat we eigenlijk al in ons dragen.
De antwoorden zitten namelijk al in onszelf. Maar omdat we zo vaak bezig blijven, geven we onszelf geen ruimte. Geen rust. Geen stilte. Geen aandacht voor wat er in ons systeem aan het opborrelen is.
Wat zou er gebeuren als we vaker de stilte in gaan? De natuur in gaan, zonder telefoon en zonder koptelefoon? Gewoon echt aanwezig zijn in het moment? Dan ontstaat er vanzelf ruimte om in gesprek te gaan met ons hogere zelf, dat alle antwoorden allang in zich draagt.
Dat vergt oefening, want we leven in een maatschappij vol prikkels en informatie. En die overvloed houdt ons systeem voortdurend weg van ons ware zelf. Continu vullen we ons met iets van buitenaf. Soms kan dat helpen, zeker, want ook dat is weer onderdeel van dualiteit. Maar er mag balans zijn.
Wanneer er een overkill aan prikkels is, blijft er geen ruimte meer over voor je eigen stem. En die stem wil ook gehoord worden. Je zult op een gegeven moment vanzelf merken wanneer antwoorden en ideeën binnenkomen. In het begin twijfel je daar misschien aan, omdat je nooit echt hebt geleerd om naar jezelf te luisteren. Maar hoe meer ruimte je voor jezelf inneemt, hoe helderder die antwoorden worden.
Dan is er niets of niemand buiten jezelf nodig die je vertelt hoe je je leven moet leiden, maar jouw eigen innerlijke stem die je begeleidt naar jouw authentieke zelf. Stop dus met alles buiten jezelf te zoeken en ga voelen en luisteren. Even zonder afleiding. Even zonder vluchten.
Dat uiterlijke stuk kennen we al goed. Maar nu mag ook het innerlijke deel belichaamd worden. We mogen weer terugkomen in ons lijf, daar waar alle antwoorden al zitten. We mogen weer vertrouwen op ons lichaam en voelen wat gevoeld wil worden. En vooral ook de pijn aangaan waar we het liefst voor wegrennen.
Hulp
Er is niets mis mee om hulp buiten jezelf te vragen. Dat bedoel ik absoluut niet. Iedereen heeft wel eens een zetje nodig. Alleen mogen we ook zelf verantwoordelijkheid nemen voor wat gezien wil worden. We zijn uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor hoe we omgaan met ons leven, en de wereld weerspiegelt alleen maar terug wat nog aangekeken wil worden.
Onze ziel kiest een pad, en dat pad is niet altijd makkelijk. We denken vaak dat we dat pad niet gekozen hebben, zeker wanneer we te maken hebben gehad met mishandeling of andere zware ervaringen. Maar op zielsniveau is dat pad er wel degelijk. Juist om lessen te leren die later omgezet kunnen worden in wijsheid.
Zelf heb ik mijn trauma’s ook omgebogen. De lessen en wijsheid die daaruit zijn ontstaan, gebruik ik nu in mijn praktijk. Daarmee inspireer ik anderen en help ik hen op hun pad naar heling. Ook dat is weer dualiteit: ik had deze lessen nooit kunnen doorgeven als ik er zelf niet doorheen was gegaan.
Ik heb veel schaduwwerk gedaan in mijn leven en ben diep gegaan. Dat is ook een van de redenen waarom mensen bij mij in de praktijk vaak diep gaan, omdat ik zelf weet hoe dat terrein voelt. In mijn sessies ga ik letterlijk en figuurlijk de diepte in: fysiek, energetisch en mentaal. Maar ik ben daar ook eerlijk in: als je niet bereid bent de diepte in te gaan, dan is dat werk waarschijnlijk niet voor jou.
Ik weet uit ervaring dat hoe dieper je gaat, en hoe meer je de pijn aangaat en doorvoelt waar je normaal aan voorbijgaat, hoe hoger je er uiteindelijk uit kunt komen. Zonder donker is er geen licht, en zonder licht geen donker. We gaan allemaal door processen heen. Vroeg of laat krijgen we allemaal met deze lagen te maken.
Zeker wanneer je bewust leeft en met persoonlijke ontwikkeling bezig bent. Maar ook wanneer je net pas wakker wordt in het voelen, en er ineens van alles op je afkomt waar je je eerder niet bewust van was. Tegelijk zal er ook altijd een deel van de wereld blijven slapen. Ook dat hoort bij de ervaring van een dualistische wereld.
Vertrouw
Stap weer in je kracht, pak de stier bij de horens en neem verantwoordelijkheid voor je leven. Niets ligt volledig buiten jezelf. Ben je vroeger gekwetst of zijn er ernstige dingen gebeurd, dan is dat je overkomen. Maar jouw heling in het nu is wel jouw verantwoordelijkheid. Je kunt je pad veranderen. Je kunt andere keuzes maken.
Als je in je veilige comfortzone blijft en alles uit de weg blijft gaan of blijft projecteren op de buitenwereld, dan blijf je waar je bent. Dan ontstaat er geen werkelijke groei.
Ga meer vertrouwen op je lijf en op wat zich aandient. We hoeven niet overal direct iets van te vinden. Soms heeft het lichaam simpelweg veel te verwerken. Zeker wanneer je een traumatische ervaring of een zwaar leven hebt gehad. Geef jezelf daar ruimte in en forceer niets.
Veel mensen mogen meer vertragen, want in die vertraging wordt wat troebel was weer helder. Maar in die vertraging borrelt ook dat op wat gezien wil worden. Precies datgene waar velen liever niet naartoe gaan.
Eer je lijf de komende tijd. Eer je gevoelens en emoties. Laat alles er gewoon even zijn. Het is goed zoals het is, en je bent goed zoals je bent. Ga niet in strijd, maar vertrouw.
Ervaar het leven zoals het zich elke dag aandient en vertrouw op die ingevingen, jouw intuïtie, jouw hogere zelf, die zich juist laat horen in de momenten van rust en vertraging. Alles wil uiteindelijk gewoon gezien worden.
En als je dat allemaal toe durft te laten, dan durf je jezelf ook volledig toe te laten. Helemaal zijn zoals je bent, in jouw authentieke zelf. Hoe bevrijdend is dat?
Namaste Diana Douma